کک نفتی کلسینه (cpc) چیست؟کاربردها؟ساختار؟ترکیب شیمیایی

کک-نفتی-کلسینه-cpc-آهن-معدن

با توسعه سریع اقتصاد در سطح جهان ، مصرف انرژی در مقیاس وسیع در سال های اخیر افزایش یافته است. برای حل این مشکل، باور عمومی بر این است که بازیافت انرژی یک اقدام موثر برای کاهش مصرف انرژی است. کک نفتی کلسینه (cpc) یکی از مواد اولیه اساسی است که می‌تواند در صرفه جویی در مصرف انرژی نقش  حائز اهمیتی ایفا کند. از این کک به طور گسترده‌ای در تولید آند الکترولیتی ، الکترود گرافیتی ، کربوریزر، سیلیکون صنعتی و سایر محصولات کربنی استفاده می‌شود. پیشنهاد می‌کنیم جهت کسب اطلاعات بیشتر از ماهیت کک نفتی به ویژه کک نفتی کلسینه ، تا انتهای مطلب ما را همراهی بفرمایید. 

آنچه در ادامه مطلب خواهید خواند

کک-نفتی-کلسینه-آهن-معدن

کک نفتی چیست؟

کک نفتی، محصول جانبی صنعت پالایش نفت است و به همه انواع جامدات کربن دار مشتق شده از پالایش نفت اعم از خام ، کلسینه و کک سوزنی اطلاق می شود. لازم به ذکر است که این کک در بسیاری از کاربردها از جمله الکترود و آند استفاده می‌شود. همچنین به عنوان سوخت در صنایع فولاد و آجر بسیار پرکاربرد می‌باشد. به بیانی دیگر، کک نفتی، یک ماده نسبتا ارزان با ارزش حرارتی بالا و محتوای کربنی با پایداری شیمیایی خوب است که آن را به سوختی کارآمد و اقتصادی برای تولید فلز، آجر و محصولات مرتبط تبدیل می‌کند. از آنجایی که بیشتر محتوای این ماده، عنصر  کربن است، بدون ایجاد آلودگی قابل توجهی، حرارت لازم را تامین کرده و می سوزد. در ادامه به برخی از مهم‌ترین ویژگی‌های کک نفتی پرداخته می‌شود:

کک-نفتی-آهن-معدن

ترکیب شیمیایی کک نفتی

خوب است بدانید که ترکیب شیمیایی کک نفتی تفاوت اساسی با ترکیب کک زغال سنگ ندارد! بر همین اساس، ترکیب این ماده به این شرح است:

نقش کک نفتی در تولید الکترود گرافیتی

از رایج‌ترین کاربردهای کک نفتی می‌توان به استفاده از این کک در تولید مواد رنگ آمیزی و همچنین استفاده از آن به عنوان سوخت و مواد اولیه آسفالت کربن سیاه اشاره کرد. همچنین از کک نفتی می‌توان گرافیت تولید کرد. همانطور که می‌دانید گرافیت، ماده اولیه تشکیل دهنده در ساخت الکترود گرافیتی کوره‌های قوس الکتریکی صنایع فولاد به شمار می‌رود. لازم به ذکر است که مشخصات این الکترودها به کیفیت و خلوص کک نفتی مورد استفاده بستگی زیادی دارد. به عنوان مثال، آن دسته از الکترودهای گرافیتی که از ضریب انبساط حرارتی پایین همراه با مقاومت در برابر دمای بالا برخوردار می‌باشند، نسبت به سایر الکترودهای گرافیتی از  تقاضای بالایی در صنعت فولاد برخوردار می‌باشند.  

فرایند کک کردن

کک کردن فرآیندی است که در آن، مواد خام مایع با یک دمای بسیار بالا حرارت داده می‌شوند. نتیجه این فرایند، تشکیل یک رسوب جامد به نام کک نفتی است. به عبارت ساده، کک، زغال سنگ سختی است که در دمای بالا در کوره های مخصوص پخته شده و به صورت مصنوعی تولید می‌شود. کک به طور سنتی در متالورژی استفاده می‌شود، به عنوان مثال، در ذوب آهن خام برای تولید آهن.

کک-نفتی-کلسینه-اهن-معدن

تجزیه حرارتی یا پیرولیز

به طور کلی، تجزیه حرارتی یا پیرولیز پدیده‌ای است که در آن مولکول‌های بزرگ به مولکول‌های دیگر تجزیه می‌شوند، که برخی از آن‌ها واکنش‌پذیر هستند و با برخی دیگر ترکیب می‌شوند و مولکول‌هایی حتی بزرگ‌تر از مولکول‌های موجود در بار اصلی شکل می‌دهند. مولکول های پایدارتر ، سیستم را به صورت گاز یا بنزین تجزیه شده  ترک می‌کنند، اما مولکول های واکنشی که پلیمریزه یا متراکم می‌شوند،  قیر و کک را تشکیل می‌دهند.

فرایندهای کک سازی

فرآیندهای کک سازی متعددی مانند فلکسیک(کلسینه کردن) ، کک سازی سیال و کک سازی تاخیری وجود دارد و بسته به نوع خوراک در فرآیند کک سازی و واکنش هایی که در آن رخ می دهد، انواع کک به دست می آید: اسفنجی، لانه زنبوری و سوزنی که از نظر ظاهری و در برخی خواص مانند ضریب انبساط حرارتی و هدایت الکتریکی تفاوت چشمگیری دارند.

فرایند کلسینه کردن

کلسینه کردن، یک فرآیند گرمایش با دمای بالا است که برای حذف مواد فرار باقی مانده از تولید کک نفت خام استفاده می‌شود. کک نفتی کلسینه (cpc) ، ماده‌ای جامد و کربنی است که از تقطیر کک نفتی سبز (محصول جانبی تقطیر نفتی) در دمای بین 1250 تا 1400 درجه سانتی گراد در کلسینرهای کوره دوار یا دودکش‌های دوار با سرعت کنترل شده به دست می‌آید. مهمترین مشخصه این کک، داشتن محتوای کربن بالا و محتوای خاکستر کم می‌باشد. 

کک-نفتی-کلسینه-آهن-معدن

ماهیت کک نفتی کلسینه (cpc)

این کک، محصول واحد کک در یک پالایشگاه نفت خام است. مهمترین کاربرد کک نفتی کلسینه (cpc) مربوط به ساخت الکترود گرافیتی و آند در صنعت ذوب آلومینیوم، فولاد و تیتانیوم می‌باشد. به تعریفی دیگر، کک نفتی کلسینه شده یک ماده کربنی با خلوص بالا است که با حرارت دادن کک نفتی سبز تولید می‌شود. این عملیات حرارتی، رطوبت، مواد فرار و ناخالصی ها را از بین برده و رسانایی الکتریکی کک را افزایش می‌دهد.  لازم به ذکر است که صنعت آلومینیوم، مصرف کننده عمده کک نفتی کلسینه (cpc) است و تقریبا 80 درصد تقاضا برای این ماده کربنی را تشکیل می‌دهد و در حال حاضر نیز اینگونه تخمین زده می‌شود که به طور میانگین برای تولید هر تن آلومینیوم ؛400 کیلوگرم کک کلسینه شده، مصرف می‌شود.  از این کک همچنین در فرآیند ریخته گری نیز بسیار استفاده می‌شود.

ساختار کک نفتی کلسینه (cpc)

ساختار کک نفتی کلسینه (cpc)، متشکل از آرایش بلورهای گرافیتی با اشکال، جهت ها و اندازه های مختلف است که از سوراخ هایی عبور می‌کنند که ابعاد آنها بر اساس خلوص، شرایط فرآیند و ویژگی های باقیمانده نفت خامی که کک کلسینه مذکور از آن به دست می آید، متفاوت است. درجه تبلور یا نظم ساختاری آن و در نتیجه خواص فیزیکی-شیمیایی کک نفتی کلسینه (cpc) ، عمدتا توسط ترکیب این بقایا تعیین می‌شود.

ahanmadan
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.